രാജ്യത്തെ നടുക്കുന്ന സൈബർ തട്ടിപ്പുകൾക്കെതിരെ ഡൽഹി പൊലീസ് ആവിഷ്കരിച്ച ‘ഓപ്പറേഷൻ സൈബർ ഹോക്ക് 3.0’ കുറ്റവാളികളെ പിടികൂടുന്നതിൽ വൻ വിജയമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഇതിനകം ആയിരത്തിലധികം സൈബർ ക്രിമിനലുകളെയാണ് ഡൽഹി പോലീസിന്റെ പ്രത്യേക സംഘം കുടുക്കിയത്. ഫിഷിങ്, ഇൻവെസ്റ്റ്‌മെന്റ് ഫ്രോഡ്, വ്യാജ കസ്റ്റമർ കെയർ തട്ടിപ്പുകൾ എന്നിവയിലൂടെ സാധാരണക്കാരെ കൊള്ളയടിക്കുന്ന വൻ സംഘങ്ങളാണ് ഇതോടെ വലയിലായിരിക്കുന്നത്. സംസ്ഥാനങ്ങൾ കടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ ഡിജിറ്റൽ ശൃംഖലകളെ സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ കരുത്തിലാണ് പോലീസ് മറികടന്നത്.

 

ഓപ്പറേഷൻ സൈബർ ഹോക്കിന്റെ മൂന്നാം ഘട്ടം ഏറെ ആസൂത്രിതമായാണ് നടപ്പിലാക്കിയത്. നാഷണൽ സൈബർ ക്രൈം റിപ്പോർട്ടിങ് പോർട്ടലിൽ (NCRP) ലഭിച്ച പരാതികളുടെ കൃത്യമായ വിശകലനമാണ് ഇതിന്റെ ആദ്യപടി. ഒരേ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകൾ വഴിയോ ഫോൺ നമ്പറുകൾ വഴിയോ ആവർത്തിച്ചു നടക്കുന്ന തട്ടിപ്പുകൾ പോലീസ് മാപ്പ് ചെയ്തു. ഈ ഡാറ്റ ഉപയോഗിച്ച് ‘ഹോട്ട്‌സ്പോട്ടുകൾ’ തിരിച്ചറിഞ്ഞാണ് റെയ്ഡുകൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തത്. ഫണ്ട് ട്രാൻസ്ഫറുകൾ നിരീക്ഷിച്ചും സെൽ ടവർ ലൊക്കേഷനുകൾ ട്രാക്ക് ചെയ്തും തട്ടിപ്പുകാർ ഒളിഞ്ഞിരുന്ന കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് കൃത്യസമയത്ത് എത്തിച്ചേരാൻ അന്വേഷണ സംഘത്തിന് സാധിച്ചു.

 

കുറ്റവാളികളെ കുടുക്കിയ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ

 

ആധുനിക ഡിജിറ്റൽ ഫോറൻസിക് ടൂളുകളാണ് ഈ ഓപ്പറേഷന്റെ നട്ടെല്ല്. തട്ടിപ്പുകാർ ഉപയോഗിച്ച ആയിരക്കണക്കിന് വ്യാജ സിം കാർഡുകൾ, ഡെബിറ്റ് കാർഡുകൾ, മൊബൈൽ ഫോണുകൾ എന്നിവ പിടിച്ചെടുത്തു. ഇവയിലെ കോൾ ഡാറ്റാ റെക്കോർഡുകളും (CDR) ഇന്റർനെറ്റ് പ്രോട്ടോക്കോൾ (IP) ലോഗുകളും വിശകലനം ചെയ്തതിലൂടെ കുറ്റവാളികൾ തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയ ശൃംഖല പോലീസ് കണ്ടെത്തി.

 

ക്രിപ്റ്റോകറൻസി ഇടപാടുകൾ വഴിയും വ്യാജ ഷെൽ കമ്പനികൾ വഴിയും പണം വിദേശത്തേക്ക് കടത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങളെ ഫിനാൻഷ്യൽ ട്രാക്കിങ് സിസ്റ്റം ഉപയോഗിച്ച് തടയാൻ കഴിഞ്ഞു. പ്രധാനമായും ‘മ്യൂൾ അക്കൗണ്ടുകൾ’ (മറ്റുള്ളവരുടെ പേരിൽ തുടങ്ങുന്ന അക്കൗണ്ടുകൾ) വഴിയുള്ള പണത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് നിരീക്ഷിച്ചാണ് പല വൻ സ്രാവുകളെയും വലയിലാക്കിയത്.

 

അദൃശ്യരായ തട്ടിപ്പുകാരെ എങ്ങനെ കണ്ടെത്തി?

 

സൈബർ ഇടങ്ങളിൽ തങ്ങൾ സുരക്ഷിതരാണെന്ന കുറ്റവാളികളുടെ വിശ്വാസത്തെ ഡൽഹി പോലീസ് തകർത്തത് അത്യാധുനിക ഡിജിറ്റൽ ഫോറൻസിക് രീതികളിലൂടെയാണ്. ഓരോ സൈബർ കുറ്റകൃത്യവും ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് അവശേഷിപ്പിക്കുന്ന ‘ഫൂട്ട്പ്രിന്റുകൾ’ (Digital Footprints) പിന്തുടരുകയാണ് പോലീസ് ചെയ്തത്. ഇതിനായി പ്രധാനമായും ‘ഡാറ്റ അനലിറ്റിക്സ് സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ’ ഉപയോഗിച്ചു.

 

ഒരേ ഐപി അഡ്രസ്സിൽ (IP Address) നിന്ന് ഒന്നിലധികം ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നത് ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടതാണ് പല സംഘങ്ങളെയും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിച്ചത്. തട്ടിപ്പിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന വെബ്സൈറ്റുകളുടെ ഹോസ്റ്റിംഗ് വിവരങ്ങളും ഡൊമെയ്ൻ രജിസ്‌ട്രേഷൻ ഡാറ്റയും പരിശോധിച്ചതിലൂടെ ഇവയുടെ പിന്നിലുള്ള യഥാർത്ഥ ഐഡന്റിറ്റികൾ പുറത്തുകൊണ്ടുവരാൻ അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് സാധിച്ചു.

 

ഈ ഓപ്പറേഷനിൽ നിർണ്ണായകമായത് ‘ഓപ്പൺ സോഴ്സ് ഇന്റലിജൻസ്’ (OSINT) ടൂളുകളാണ്. സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലൂടെയും ഡാർക്ക് വെബ്ബ് സൈറ്റുകളിലൂടെയും തട്ടിപ്പുകാർ നടത്തുന്ന ആശയവിനിമയങ്ങൾ ഈ ടൂളുകൾ വഴി പോലീസ് നിരീക്ഷിച്ചു. ക്രിപ്റ്റോകറൻസി വഴിയുള്ള പണമിടപാടുകൾ പിന്തുടരാൻ ‘ബ്ലോക്ക്‌ചെയിൻ അനലിറ്റിക്സ്’ (Blockchain Analytics) എന്ന സാങ്കേതികവിദ്യയാണ് പ്രയോഗിച്ചത്. പണം എവിടെനിന്ന് എവിടേക്ക് മാറുന്നുവെന്നും ഏത് എക്സ്ചേഞ്ചുകളിൽ വച്ച് ഇന്ത്യൻ രൂപയായി മാറുന്നുവെന്നും ഇതുവഴി കണ്ടെത്താനായി. കൂടാതെ, ‘ജിയോ-ഫെൻസിങ്’ (Geo-fencing) സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് തട്ടിപ്പുകാർ ഒരേ സമയം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ലൊക്കേഷനുകൾ വളയുകയും ഒരേ ടവർ ലൊക്കേഷനിൽ നിന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് കോളുകൾ പോകുന്നത് ട്രാക്ക് ചെയ്ത് ‘കോൾ സെന്റർ’ തട്ടിപ്പുകളെ പിടികൂടുകയും ചെയ്തു.

 

ശൃംഖല തകർത്ത സാങ്കേതിക വിദ്യ

 

ബാങ്കുകളുമായി തത്സമയം സഹകരിച്ചുള്ള ‘റിയൽ ടൈം ഫിനാൻഷ്യൽ ട്രാക്കിങ്’ ആണ് തട്ടിപ്പ് നടന്നയുടൻ പണം വീണ്ടെടുക്കാൻ സഹായിച്ചത്. തട്ടിപ്പുകാർ ഉപയോഗിച്ച ആയിരക്കണക്കിന് ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകളെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ‘ലിങ്ക് അനാലിസിസ്’ വഴി വലിയൊരു തട്ടിപ്പ് മാപ്പിന് പോലീസ് രൂപം നൽകി. ഇതിലൂടെ ഒരു തട്ടിപ്പ് നടക്കുമ്പോൾ പണം ഏതെല്ലാം വഴിയിലൂടെ കൈമറിയുന്നുവെന്ന് ഗ്രാഫിക്കലായി കണ്ടെത്താനും ആ കണ്ണികൾ ഓരോന്നായി മുറിക്കാനും സാധിച്ചു. വെറും ഫീൽഡ് ഓപ്പറേഷൻ എന്നതിലുപരി ഒരു പ്യുവർ ടെക്നോളജി ഡ്രൈവൻ ഓപ്പറേഷൻ എന്ന നിലയിലാണ് സൈബർ ഹോക്ക് 3.0 വിജയം കണ്ടത്.